In de loop van 2005 zijn de activiteiten van de werkgroep Parkeren in Tuinen opgegaan in die van de Werkgroep WORO. Het is ons namelijk gebleken dat het stadsdeel niet op korte termijn kan worden overreed het vigerende bestemmingsplan m.b.t. het illegaal parkeren in tuinen te handhaven. Om onze actie op langere termijn vol te kunnen houden hebben wij er daarom voor gekozen onze activiteiten onder de comfortabele parasol van de gelijkgestemde werkgroep WORO voort te zetten. Het bewust negeren door bewoners en bedrijven van de bepalingen van het bestem¬mingsplan ondermijnt de doelstellingen van de ruimtelijke planvorming. Bewoners die zich nl. wel houden aan deze regels, die trouwens én overheid én burger binden, worden hierdoor gedupeerd. Waar schaarste heerst ordent en handhaaft de overheid. Het stadsdeel is dan ook krachtens zijn opdracht én op grond van het algemeen belang verplicht om het bestemmingsplan te handhaven. Door het negeren van de regelgeving structureel door de vingers te zien bevordert het stadsdeel de rechtsongelijkheid. Gedogen is door deze praktijk daarom zo langzamerhand een vies woord geworden. Dit is mede te danken aan de Nederlandse bestuursrechtspraak: in een steeds preciezer geformuleerde reeks rechterlijke uitspraken is beslist dat vanaf nu “handhaven” de regel is. Gedogen is alleen bij hoge uitzondering nog toegestaan. Voor de rechters heeft daarbij de doorslag gegeven dat het nu eenmaal in het algemeen belang is dat overtreding van wettelijke voorschriften daadwerkelijk wordt aangepakt. Tot voor kort kwam gedogen van ongewenste situaties te veel voor in het maatschappelijk functioneren, ook binnen de overheid. Na de rampsituaties in Volendam en Enschede kwam er eindelijk een omslag in het denken. Gedogen is het niet optreden tegen overtreding van een wettelijke regel, terwijl dat wel zou kunnen (de overheid moet bijvoorbeeld op de hoogte zijn van de overtreding) en mogen (de overheid moet ook de bevoegdheid hebben om tegen een overtreding op te treden). Gedogen moet niet worden verward met het geven van toestemming voor een overtreding. De enige boodschap die een gedogende overheid afgeeft, is: „Ik weet dat je in overtreding bent, maar ik zal daartegen (voorlopig) niet optreden.” Het juist wel optreden tegen regelovertreding wordt handhaving genoemd. Handhaven en gedogen zijn dan ook als het ware elkaars tegenpolen. In het Museumkwartier heeft Coster Diamonds zich in 2004 met succes beroepen op het feit dat door het stadsdeel al zo lang het parkeren in tuinen oogluikend was toegestaan, dat het opleggen van een dwangsom wegens illegaal parkeren in tuinen in haar geval te rauwelijks zou zijn. Niet dat Coster Diamonds in alle punten in het gelijk werd gesteld, het stadsdeel móét zelfs van de bestuursrechter handhaven, maar na zo lang gedoogd te hebben moeten er evenredig lange termijnen in acht worden genomen voordat men tot handhaving mag overgaan. Daarna heeft het stadsdeel helaas niks ondernomen. Buurtbewoners die dachten dat het stadsdeel nu tot een aangepaste actie zou overgaan kwamen dus bedrogen uit. Klachten over dit soort illegale praktijken die niet door het stadsdeel worden aangepakt bereiken het wijkcentrum al jaren. In het Lanenkwartier heeft het stadsdeel verzuimd overgangsbepalingen in het bestemmingsplan op te nemen die het legaliseren van oude overtredingen konden voorkomen. In het bestemmingsplan Museumplein e.o. zijn dit soort bepalingen gelukkig wel opge¬nomen en in dat plangebied is dus ook nu verboden wat vroeger niet mocht. De werkgroep Parkeren in Tuinen heeft zich in 2005 beziggehouden met het inven¬tariseren van juridische mogelijkheden om tot een effectieve aanpak van het gesigna¬leerde probleem te komen. Enerzijds is daar de mogelijkheid om het stadsdeel meer voor het buurtprobleem te interesseren, anderzijds blijkt de weg via het strafrecht niet uitgesloten. Sinds enige tijd wordt immers het “gebruik in strijd met een bestem¬mingsplan” door de wet aangemerkt als een misdrijf, waarop als straf niet slechts een hoge boete maar ook enige jaren gevangenisstraf staat. Het stadsdeel kan zich dus niet langer verschuilen achter een gebrek aan handhavingscapaciteit; het kan aangifte doen van een misdrijf. Omdat er binnen afzienbare tijd een nieuw bestemmingsplan wordt verwacht streeft de werkgroep naar meer aandacht voor het handhaven van de regelgeving in combinatie met het redden van de functie ‘tuinen’, wat op zich geen overbodige luxe lijkt gezien de toenemende kantorisering van de buurt ten koste van de woonfunctie. De steeds strenger wordende Europese regelgeving op milieugebied (men denke aan de problematiek van het zgn. fijn-stof) kan allicht een steun in de rug zijn voor het stadsdeel bij het juridisch bestrijden van het parkeren en bouwen in tuinen. Om een beter beeld te krijgen van de omvang van het gemelde probleem zijn alle klachten m.b.t. het illegaal parkeren in tuinen uit het Museumkwartier, bij wijze van pilot, geïnventariseerd. Leden van de werkgroep hebben in de loop van het jaar (bijna) alle overtreders bezocht en bij hen geïnformeerd of ze inmiddels over toestemming van het stadsdeel beschikten om hun auto(s) in de tuin te mogen parkeren. Dit leverde wel vele antwoorden op, maar geen enkele getoonde ontheffing van het bestemmingsplan. In 2006 zullen wij ons met deze bevindingen tot het stadsdeel wenden in de hoop daar meer gehoor bij het Dagelijks Bestuur te vinden dan in de voorgaande raadsperiode.

De werkgroep heeft in 2004 niet zelfstandig gefunctioneerd (zie Bewonersgroep Red het Museumkwartier).

Binnen de bewonersactiviteiten die vanuit het wijkcentrum worden ondersteund vallen ook die van de werkgroep Parkeren in tuinen. Als een one-issue-groep is men jarenlang binnen de wijk actief geweest met het aan de kaak stellen van het sluipender wijs inpikken van groen ten gunste van het autoparkeren. Ergerlijk daaraan is dat het weliswaar om een in het bestemmingsplan verboden ontwikkeling gaat, maar dat het stadsdeel op dat punt niet of nauwelijks handhaaft. Wat is er van de bedoeling van een bestemmingsplan nog over als bestemmingen door bedrijven zonder veel problemen kunnen worden gewijzigd zonder dat ze vanuit de overheid een halt wordt toegeroepen? Dit is het verslag van de activiteiten van buurtbewoners die ongewenste ontwikkelingen signaleren en er bij het stadsdeel op aandringen dat er beter wordt gehandhaafd. Zij tonen initiatief, doen onderzoek en komen met eigen voorstellen.
De kantorisering van het Museumkwartier en de gevolgen daarvan voor het leefmilieu in de buurt is ons als bewoners al geruime tijd een doorn in het oog. Het is niet alleen het doodse karakter van straten waar na vijf uur niks meer te beleven valt, maar het is ook de sociale veiligheid die is achteruit gegaan en de onevenredige parkeerdruk die afbreuk doet aan het karakter van de buurt. Actieve buurtbewoners die deze negatieve spiraal willen doorbreken hebben zich in 2003 niet alleen beziggehouden met het bestrijden van het ongeoorloofd verharden van tuinen t.b.v. het parkeren van auto’s. In de loop van het jaar hebben ze ook in koppels hun directe leefomgeving gescreend op andere ongewenste ontwikkelingen. Zij hebben, bijvoorbeeld, een inventarisatie gemaakt van alle inritten naar garages en tuinen in het Museumkwartier. Garage-inritten verhinderen namelijk het parkeren ter hoogte van zo’n inrit op straat. Ter afsluiting van deze bewonersactie kon aan het stadsdeel een vrij volledige plattegrond van het Museumkwartier worden aangeboden waarop een groot aantal onbenutte parkeerplaatsen in de openbare ruimte staan ingetekend. Het is nu aan het stadsdeel om te onderzoeken in hoeverre er voor die inritten en stallingen wel reguliere garagevergunningen zijn verstrekt of dat het parkeren in de betreffende tuin wel legaal is.

Maar dat was nog niet alles. In december heeft de werkgroep in nauwe samenwerking met de werkgroep Red het Museumkwartier aan wethouder Laurien van den Hoven, de wijkcoördinator Richard Schimmelpennink en de kersverse wijkbeheerder Kees Groenewegen een bewonersnotitie aangeboden met daarin een herprofileringsvoorstel voor de middenberm van de Johannes Vermeerstraat, tussen het Johannes Vermeerplein en de Teniersstraat. (De notitie is in te zien op deze website; klik in het menu op Bewonersgroepen, en dan op Red het Museumkwartier.) Doel van deze actie was om een allengs verwaarloosde parkeerstraat weer zodanig in te richten dat de bomen er kunnen overleven en het leefklimaat er voor de bewoners op vooruit gaat. In 2004 zal de verleende kapvergunning voor de zieltogende bomen worden geëffectueerd en de wethouder heeft beloofd dat er niet alleen nieuwe bomen zullen worden geplant, maar dat er ook zo spoedig mogelijk een herinrichtingsplan van de middenberm aan de buurtbewoners zal worden gepresenteerd. De wijkcoördinator en de wijkbeheerder waren het hier van harte mee eens en zullen zich inspannen om dit in 2004 te realiseren. Dit alles past prima in het wijkjaarprogramma Museumkwartier 2004. Als onderdeel van dat programma zal er - in het kader van de aanpassing van het bestemmingsplan Museumkwartier - overleg komen met alle betrokkenen inzake (on)gewenste ontwikkelingen. Met name zal er extra aandacht zijn voor de problemen die worden veroorzaakt door de kantorisering in de Johannes Vermeerbuurt. Met argusogen volgt de werkgroep de stappen die het stadsdeel zal zetten in het kader van het actualiseren en/of herzien van het bestemmingsplan Museumkwartier. De Startnotitie nieuw bestemmingsplan Museumkwartier spreekt over een beheersbaar bestemmingsplan dat gericht is op handhaving binnen stedenbouwkundige uitgangs­punten die helder, handhaafbaar en voor iedereen inzichtelijk zijn. Dit zal hopelijk niet leiden tot een generaal pardon voor alle in de loop der tijd binnengeslopen ongewenste ontwikkelingen zoals we dat eerder al bij het nieuwe bestemmingsplan Willemspark hebben moeten meemaken. De werkgroep ziet ook met spanning uit naar de gerechtelijke uitspraak in de zaak die nu eindelijk door het stadsdeel is aangespannen tegen Coster Diamonds. Sinds jaar en dag worden n.l. hun tuinen volledig voor autoparkeren gebruikt hetgeen in het huidige bestemmingsplan, maar ook al in de regelingen die daarvoor golden, verboden is. Om mistanden zoals bij Coster Diamonds in de toekomst te vermijden zijn de werkgroepsleden nu extra alert op veranderingen in tuinen die erop duiden dat men er wil gaan parkeren. In dat geval zullen er foto’s worden gemaakt zodat het stadsdeel zwart op wit heeft wat er mis dreigt te gaan.

Met het besluit van 5 april 2002 beëindigde het Dagelijks Bestuur van het Stadsdeel een langdurig conflict met Coster Diamonds in de Paulus Potterstraat over het parkeren rondom hun panden. Met een begunstigingstermijn tot 31 december 2004 gedoogt het stadsdeel het oneigenlijke gebruik van een tuin als parkeerplaats inclusief het in juli 2002 door Coster Diamonds eigenhandig aanbrengen van inrittrottoirbanden in de openbare ruimte. Voor het Willemspark en de Van Eeghenstraat grenzend aan het Vondelpark is een vernieuwd bestemmingsplan in de maak, waarvan de verwachting is dat het in de loop van 2003 wordt vastgesteld. Ten aanzien van het parkeren in de tuinen rondom de villa’s zal een stringent beleid komen, waarvan het succes zal afhangen van een goede handhaving. Elders in de wijk worden Regels overtreden en onvoldoende gehandhaafd. Dit is het geval aan het Museumplein, in de Johannes Vermeerstraat bij de voormalige Boerhaavekliniek en in de Van Miereveldstraat.