Het Museumplein blijft principieel en praktisch niet geschikt voor massale evenementen. Dat stellen bewoners van en rond het Museumplein in reactie op de uitspraak van de rechtbank over de Oud & Nieuwviering van 2010.
Op 10 oktober oordeelde de bestuursrechtbank Amsterdam dat het beroep van de buurt tegen de vergunningverlening voor het Oud & Nieuwfeest van Staatsloterij en SBS6 deels gegrond was. De burgemeester had zich niet aan de procedures gehouden, en hij had vóór afloop van de bezwaarperiode, daags voor het evenement, daar niet zomaar op mogen beslissen. Buurtbewoners van het Museumplein zijn verheugd over de tik op de vingers die de gemeente daarmee krijgt.
Nooit weer
Ook andere delen van de uitspraak, waarin ze formeel geen gelijk kregen, ervaren zij positief. De burgemeester kan er volgens hen de nodige lesjes uit trekken. In ieder geval: hij mag het afgelopen jaar dan de ruimte gehad hebben om bij uitzondering meer dan zes grote evenementen toe te staan, maar dat was volgens de rechtbank eens en - voorlopig heel lang - nooit weer. De rechters hanteren
namelijk een doorlopende telling, waardoor het overschot in 2010 (drie bovenop zes) gecompenseerd wordt door een beduidend minder aantal geprogrammeerde evenementen dit jaar (vier).
Tot slot, constateren de buurtbewoners, heeft de burgemeester ten gevolge van de bezwaar- en beroepsprocedure, het kort geding eind vorig jaar en de aangezegde bodemprocedure daarna, al de nodige conclusies getrokken. Eerst heeft hij alsnog beperkingen gesteld aan de Oud- en Nieuwviering en later, in dit jaar, heeft hij gezegd dat hij gaat kijken of het allemaal niet wat minder kan. Het resultaat was een met zeer veel voorwaarden omgeven vergunning voor een viering die uiteindelijk binnen de perken bleef.
„Een tandje minder”
Maar waar de rechtbank niet naar gekeken heeft is het bredere verband van de bespeling van het Museumplein. In de vorige week verschenen evaluatie van de Ajaxhuldiging dit voorjaar werd vastgesteld dat omvang en aard van het evenement door de gemeente zeer ernstig waren onderschat. Alleen de feitelijk beschikbare inzet en slagkracht van politie en hulpdiensten hebben een ramp nipt
kunnen voorkomen. De schade aan gebouwen en buurt was aanzienlijk. De buurtbewoners hadden dit van te voren zien aankomen en er ook voor gewaarschuwd. Bespeling van het Museumplein moet zo terughoudendheid mogelijk gebeuren.
Deze conclusies sluiten geheel aan bij de uitkomsten van een expertmeeting die de gemeenteraad in mei hield over de gevolgen van het evenementenbeleid van de stad. In de zomer vroeg de buurt al de aandacht voor deze problematiek in een Zwartboek Museumplein dat aan burgemeester Van der Laan werd aangeboden. Bij die gelegenheid zei deze hun zorgen te delen, ervan overtuigd te zijn dat “het wel een tandje minder” moest kunnen, en de buurt actief bij het onderwerp te zullen betrekken.
De buurtbewoners bestuderen de motivatie van het vonnis verder en onderzoeken nog de mogelijkheden van hoger beroep, waarvoor een termijn van zes weken staat.
Eerst was Museumplein, het culturele hart van Amsterdam, 1891-2020 een tentoonstelling in de Zuiderkerk. Nu staat-ie op internet.
Je krijgt te zien hoe de opeenvolgende plannen vanaf 1891 tot nu het karakter van het Museumplein en Museumkwartier hebben gevormd.
Wel wat ingewikkeld en met iets teveel digitaal kunst- en vliegwerk.
Zoals ook in onze vorige bijdragen aan het jaarverslag naar voren kwam—en dat beeld werd bevestigd door de omgevingsanalyse die het stadsdeel van de Johannes Vermeerbuurt in 2003 heeft uitgebracht—is er zoveel aandacht voor het Museumplein en de grootschalige projecten daaromheen dat de Johannes Vermeerbuurt als woonwijk schromelijk wordt verwaarloosd. Sinds het budget van het wijkbeheer ten gunste van het opzetten van een nieuwe afdeling Handhaving is gereduceerd, is de achterstand van het onderhoud van de openbare ruimte alleen maar toegenomen. Niet alleen is deze structurele bezuiniging op onderhoud hier debet aan. Ook de ferme politieke ommezwaai naar meer wijkgericht werken en het stimuleren van bewoners om hun klachten rechtstreeks aan het stadsdeel te melden, hebben geleid tot een forse toename van de kloof tussen het aantal gemelde klachten en het aantal opgeloste knelpunten. De belofte dat nadruk op handhaving een panacee zou vormen voor veel buurtoverlast blijkt in de praktijk een slag in de lucht geweest te zijn. Niet alleen maakt de afdeling Handhaving niet zichtbaar wat ze voor de wijk betekent, ze opereert ook nog eens op stadsdeelniveau en is daarom niet lijfelijk aanwezig op buurtvergaderingen.
Trouwens zolang een buurt niet optimaal is ingericht door wijkbeheer blijft er sprake van een structurele achterstandsituatie. Zelfs voor een hardwerkende wijkbeheerder zou het dan dweilen met de kraan open blijven. Erger nog, wij kunnen ons langzamerhand steeds beter voorstellen waarom er in de praktijk zo weinig van het oplossen van de vele knelpunten terecht komt. Onze wijkbeheerder komt in een onwerkbare spagaat tussen enerzijds het onbegrip en de toenemende boosheid van wijkbewoners en anderzijds de desinteresse van het stadsdeelmanagement om buurtproblemen met voorrang aan te pakken. De effecten van deze ambtelijke lamlendigheid voegen zich bij de eerder gesignaleerde klachten en dragen zo bij tot een ongewenste uitvergroting en verscherping van de buurtproblematiek.
Het bestaande buurtoverleg in de Johannes Vermeerbuurt wordt door de leden van het Bewonerscomité Red het Museumkwartier ervaren als een welkome verbreding van de interesse bij de buurtbewoners voor de door haar bepleite verbeteringen op buurtniveau. Het is ons echter wel duidelijk dat het buurtoverleg inhoudelijk stagneert ten gevolge van de terugkerende ergernissen over falend wijkbeheer. Van de vergadertijd gaat daardoor te veel verloren aan het registreren van niet nagekomen beloftes en het zou eeuwig zonde zijn als zulke goed bezochte buurtvergaderingen om zeep geholpen werden door te veel aandacht voor ambtelijke onwil. Het buurtoverleg zou zich volgens het bewonerscomité meer moeten richten op het vroegtijdig signaleren van ongewenste ontwikkelingen in de buurt en daarover met het stadsdeel in gesprek gaan. Het blijkt bij uitstek een platform om elkaar te leren kennen en informatie uit te wisselen. Jammer genoeg blijkt de dynamiek van een buurtoverleg toch ook vooral uit haar naamgeving. Overleg is in veel gevallen wel een goede vorm om problemen bespreekbaar te maken. Niet alle problemen lenen zich echter voor het oplossen d.m.v. een buurtoverleg. Het bewonerscomité houdt daarom liever alle opties open en blijft alert.
Ten gevolge van teleurstellend overheidsbeleid is er door leden van het Bewonerscomité Red het Museumkwartier en andere buurtbewoners in 2005 de Vereniging Buurtbelang Museumkwartier [VBM] opgericht. Nadat de bewoners in verweer tegen een afgewezen be¬zwaarschrift door de Algemene Beroeps- en Bezwaarcommissie gedeeltelijk in het gelijk waren gesteld, heeft het Dagelijks Bestuur dit advies niet overgenomen. De vereniging overweegt nu juridische stappen tegen het stadsdeel m.b.t. het veronachtzamen van het bewonersbelang bij uitgifte van bouwvergunningen. Bij het verlenen van de bouwvergunning voor het Ateliergebouw hebben de belangen van het Rijksmuseum zodanig gewicht in de schaal gelegd dat bij de beoordeling van de grondwaterproblematiek de belangen van de individuele huizenbezitters onvoldoende zijn meegewogen. Deze radicalisering van buurtbewoners is mede het gevolg van onwil bij het Dagelijks Bestuur om buurtbelangen mee te wegen in de vergunningverlening. Als een dergelijke ontoeschietelijkheid doorzet dan staat de buurt nog het nodige te wachten!
Het Bewonerscomité constateerde in januari 2005 dat de wijkbeheerder ‘vergeten’ bleek te zijn dat de Johannes Vermeerbuurt voor de 2 jaarlijkse buurtschouw aan de beurt was. Na het nodige getouwtrek kon de buurtschouw uiteindelijk toch op 13 oktober jl. in het schema worden ingepast. In het buurtoverleg is door ons opgeroepen om toch zoveel mogelijk onderhoudsklachten m.b.t. de openbare ruimte vantevoren door te geven. Deze bundeling van bewonersklachten leverde een enorme lijst op van 394 actiepunten inclusief de 106 actiepunten die al op de lijst van 2 jaar geleden stonden maar waarop nog steeds geen actie was ondernomen! Gebruikelijk is dat binnen twee weken die punten worden opgelost die gemakkelijk zijn en die welke de veiligheid betreffen. Na twee maanden wordt dan in de stadsdeelkrant gepubliceerd wat men met de andere problemen heeft gedaan. Maar na twee weken was er niets ondernomen, en evenmin is in december sprake geweest van enige verantwoording van activiteiten van wijkbeheer n.a.v. deze buurtschouw.
2005 was ook het jaar van de victorie m.b.t. het volwaardig openhouden van de Onderdoorgang van het Rijksmuseum voor fietsers en wandelaars. Weliswaar in 2003 gestart in nauw overleg tussen stadsdeel, rijksmuseum en bewoners, is er pas na harde actie van onze kant een goede oplossing uit de bus gekomen. Daarvoor heeft het bewonerscomité Red het Museumkwartier nauw samengewerkt met de Fietsersbond en de werkgroepen Verkeer en Toegankelijkheid van het Wijkcentrum. Alleen hadden we dat nooit gered. Weer een goed voorbeeld van een onbevredigend verlopen overlegsituatie die alleen door actie tot een goed einde gebracht kan worden. Voor nadere informatie verwijzen wij u naar de verslaglegging van de overkoepelende werkgroep Red de Onderdoorgang (p 30 e.v.).
Ook vermeldenswaardig is een in 2005 mislukte actie, op kleinere schaal, om bij wijze van proef een zandbakje voor kleine kinderen geplaatst te krijgen in de Pieter de Hooch¬straat. Met het verzamelen van handtekeningen en het aandragen van suggesties was er aangetoond dat een zandbakje met zitgelegenheid in een grote behoefte zou voorzien. Ook hier blijkt weer dat het ontbreken van daadkracht bij de afdeling Wijkbeheer een goed initiatief danig kan frustreren.
Het bewonerscomité Red het Museumkwartier wacht al een aantal jaren op de herin¬richtings¬plannen van de Johannes Vermeerstraat tussen het Johannes Vermeerplein en de Hont¬horst¬straat. De wethouder heeft beloofd dat bewoners daarbij betrokken zullen worden. De staat van het wegdek en het massale parkeren in de middenberm doen ernstig afbreuk aan de beeldkwaliteit die men van zo’n buurt mag verwachten. Kantorisering in combinatie met een onevenredig hoge parkeerdruk (ook illegaal parkeren in tuinen hoort daarbij) maakt dat de buurt als sociaal onveilig wordt ervaren. Buurtbewoners hebben te kennen geven zich hier ’s avonds op straat niet meer veilig te voelen. Om die ontwikkeling te stoppen en het woonklimaat te verbeteren heeft het Bewonerscomité Red het Museumkwartier al eind 2002 aan de wijkwethouder, wijkbeheerder en wijk¬coör¬di¬nator een goed onderbouwd herinrichtingsvoorstel aangeboden. Er zijn eind 2005 tekenen die erop wijzen dat het overleg met de buurt over de herinrichting in 2006 zal beginnen.